Chấm dứt nạn buôn bán hổ trái phép

tiger 1

 

Việt Nam hiện chỉ còn khoảng 30 cá thể hổ trong tự nhiên, chủ yếu phân bố ở khu vực biên giới miền trung và Tây Bắc. Tuy nhiên, các điều tra cho thấy, hoạt động buôn bán hổ trái phép tại Việt Nam đang phát triển với một số trại nuôi hổ, buôn bán hổ con và trao đổi hổ. Những trang trại này cũng bị nghi ngờ có hoạt động tuồn hổ có nguồn gốc từ nước ngoài.

 

 

Loài hổ ở Việt Nam 


tiger 2Hổ Đông Dương (Panthera tigris corbetti) là loài bản địa của Việt Nam. Phân loài này cũng được tìm thấy ở Thái Lan, Campuchia, Myanma, Lào và Trung Quốc.


Hổ Đông Dương được bảo vệ theo Nghị định 160/2013/NĐ-CP, Nghị định 32/2006/NĐ-CPCông ước về buôn bán quốc tế các loài động, thực vật hoang dã nguy cấp, quý hiếm (CITES). Theo đó, việc săn bắn, bẫy, nuôi nhốt, giết mổ, vận chuyển, buôn bán hay quảng cáo hổ và các sản phẩm từ hổ là vi phạm pháp luật.


Hơn 30 năm qua, quần thể hổ đã suy giảm một cách đáng kể tại Việt Nam cũng như tại các vùng phân bố khác của hổ. Liên minh bảo tồn hổ quốc tế (ITC), đại diện cho các tổ chức bảo tồn hổ trên khắp thế giới, ước tính chỉ còn khoảng 3.500 cá thể hổ hoang dã trên thế giới. Các chuyên gia cũng ước tính, tại Việt Nam chỉ còn khoảng 30 cá thể hổ còn lại trong tự nhiên. Năm 2010, Việt Nam đã mất đi cá thể tê giác cuối cùng và nhiều nhà khoa học tin rằng loài hổ sẽ có khả năng cao là loài động vật tiếp theo bị tuyên bố tuyệt chủng tại Việt Nam.

 

 

Các mối đe dọa đối với loài hổ

tiger 3Mối đe dọa lớn nhất đối với loài hổ tại Việt Nam là hoạt động săn bắn và buôn bán hổ trái phép. Hổ bị buôn bán phần lớn để lấy xương để bào chế các loại thuốc cổ truyền. Ngoài ra, hổ con hay một số bộ phận cơ thể khác của hổ thường dùng để ngâm rượu. Các tiêu bản hổ nhồi bông, các bộ phận khác như da, móng, hoặc nanh hổ cũng được coi là các đồ trang trí và trang sức có giá trị cao.


Quần thể hổ hoang dã của Việt Nam cũng bị đe dọa bởi việc mất môi trường sống mà nguyên nhân chính là do nạn chặt phá rừng cũng như sự suy giảm nghiêm trọng của nguồn thức ăn cho hổ như bò rừng, hươu nai.

 

 

Vấn nạn “Cao hổ cốt”


tiger 4Ở Việt Nam, một bộ phận người dân vẫn còn mù quáng tin rằng cao hổ là "thần dược" chữa trị các bệnh về xương, khớp. 


Các điều tra của ENV cho thấy phần lớn người tiêu thụ cao hổ đều mua cao hổ qua trung gian và có thể trực tiếp chứng kiến quá trình nấu cao thay vì mua tại cửa hàng.

 

 

Mạng lưới buôn bán hổ

tiger 5Ở Việt Nam, hành vi buôn bán hổ không giống với các hành vi buôn bán động vật hoang dã khác do tính chất quý hiếm và giá trị của mặt hàng. Điều này dẫn tới việc những đối tượng buôn bán thường chuẩn bị sẵn các phương án đối phó với cơ quan chức năng.

 

Hoạt động buôn bán hổ bất hợp pháp tại Việt Nam được thực hiện bởi một mạng lưới tội phạm tinh vi. Để tránh bị phát hiện, chúng thường sử dụng sim rác để liên lạc, tận dụng các mối quan hệ tại các cửa khẩu quốc tế cũng như các mối quan hệ với những người có địa vị cao để tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình vận chuyển hàng lậu đến người tiêu thụ trót lọt và nhanh chóng. 

 


Phần lớn các trường hợp hổ bị tịch thu tại Viêt Nam đều bị buôn lậu từ nước ngoài như Lào và Thái Lan, nơi có nhiều trang trại gây nuôi và tuồn lậu hổ từ tự nhiên.

 

tiger 6Một vài đối tượng lớn đứng sau hoạt động buôn bán hổ ở Việt Nam đã bị phát hiện, nhưng chúng đã khôn khéo né tránh để không bị xét xử bằng cách tạm ngừng các hoạt động này hoặc hoạt động dưới sự bảo kê của các cán bộ địa phương. Các vụ khởi tố thường nhắm tới các đối tượng cấp thấp liên quan đến khâu vận chuyển hoặc môi giới. Chỉ có một số ít các vụ việc được đưa ra xét xử và có đối tượng vi phạm bị bỏ tù.

 

Từ năm 2006, ENV đã điều tra 621 vụ vi phạm liên quan đến các hành vi buôn bán, vận chuyển, sở hữu, quảng cáo hổ hay các sản phẩm từ hổ. Trong đó, 62 cá thể hổ chết (ướp đông lạnh hoặc xương) và 11 cá thể hổ sống đã bị tịch thu (tính đến thời điểm 30/11/2014).

 
tiger 7             tiger 8
Tháng 6 năm 2014, hai cá thể hổ sống đã bị ba đối tượng nam giới đi trên một xe tải ném xuống đường trong lúc bị cơ quan chức năng tỉnh Nghệ An rượt đuổi. Chiếc xe sau đó đã tẩu thoát. Các cá thể hổ được đưa về Trung tâm cứu hộ tại Vườn quốc gia Pù Mát. Những đối tượng liên quan đến vụ việc vẫn chưa bị bắt giữ.

     

    

Vào tháng 8 năm 2014, xác của hai cá thể hổ được cảnh sát phát hiện tại một nhà hàng địa phương ở miền Nam. Những cá thể hổ này bị buôn lậu từ Bắc vào Nam để nấu cao với lời đồn thổi có khả năng làm giảm các bệnh về xương khớp. Hai kẻ buôn lậu đã bị bắt giữ và 6 người có liên quan bị triệu tập để điều tra làm rõ.

 

 

Gây nuôi hổ và ngành công nghiệp buôn bán hổ
tiger 9

 

Tính đến tháng 11/2014, có 174 cá thế hổ đang bị nuôi nhốt tại Việt Nam. Trong đó, 121 cá thể đang bị nuôi nhốt tại 10 trang trại và sở thú tư nhân. Số còn lại thuộc sở hữu của các vườn thú và các trung tâm cứu hộ của nhà nước.

 

Chủ các trại nuôi hổ tại Việt Nam mua hoặc nhận phần lớn các cá thể hổ từ các nguồn cung bất hợp pháp qua đường buôn lậu từ Campuchia, Lào, Thái Lan hoặc trao đổi buôn bán với các trang trại nhân giống hổ thành công ở phía nam, Việt Nam.

 

Một vài trang trại nuôi hổ tại Việt Nam có hoạt động buôn bán hổ. Những trại này cũng bị nghi ngờ có hành vi tuồn hổ từ nước ngoài vào. Mặc dù hiện tại các trang trại gây nuôi hổ không phải là một nhân tố chính trong nạn buôn bán hổ trái phép, tuy nhiên có nhiều ý kiến lo ngại về sự phát triển các trang trại hổ tại Viêt Nam.

 

 

Bảo tồn những cá thể hổ cuối cùng của Việt Nam

tiger 10Bị coi là một trong những thị trường tiêu thụ hổ lớn nhất thế giới, Việt Nam không những có trách nhiệm bảo tồn các cá thể hổ cuối cùng của đất nước, mà còn phải góp phần bảo tồn hổ của các quốc gia khác bằng cách chấm dứt nạn buôn bán hổ trái phép và giảm thiểu nhu cầu tiêu thụ hổ và các sản phẩm từ hổ tại Việt Nam.


Các vi phạm về hổ cần được phát hiện và xử lý nghiêm khắc. Các cơ quan thực thi pháp luật cần đưa các đối tượng trùm sò trong đường dây buôn bán hổ ra trước vành móng ngựa. Đồng thời, các cơ quan tư pháp cần xử lí nghiêm minh và truy tố các đối tượng buôn lậu này. Cần có các biện pháp kịp thời nhằm ngăn chặn sự phát triển của các trang trại nuôi hổ tại Việt Nam (ngăn chặn việc hổ con được sinh ra từ các trang trại này), đồng thời cần đánh giá lại lợi ích của các trang trại nuôi hổ trong công tác bảo tồn.

 

 

Những hoạt động bảo tồn hổ của ENV

Banner tren web tre tho

 

ENV làm việc với các cơ quan thực thi pháp luật, các nhà lập pháp và cộng đồng để chấm dứt hoạt động buôn bán hổ, đồng thời ngăn chặn sự phát triển của hoạt động gây nuôi hổ vì mục đích thương mại tại Viêt Nam.

 

Các hoạt động chiến lược của chúng tôi bao gồm:

 

  • Tăng cường thể chế, chính sách và vận động sự ủng hộ từ các nhà lãnh đạo trọng các cơ quan chính phủ có liên quan đến vấn đề bảo vệ hổ.
  • Thực hiện các chương trình nâng cao nhận thức trên các phương tiện thông tin đại chúng như truyền hình, phát thanh, báo chí và các phương tiện truyền thông khác nhằm nâng cao nhận thức và kêu gọi sự tham gia của cộng đồng trong công tác bảo vệ hổ và giảm thiểu nhu cầu tiêu thụ các sản phẩm từ hổ.
  • Phối hợp với các cơ quan thực thi pháp luật để điều tra các đối tượng buôn lậu hổ và đường dây hoạt động của chúng trong việc tuồn lậu hổ vào Việt Nam.
  • Độc lập giám sát tất cả các trại hổ và các sở thú tư nhân tại Việt Nam nhằm kìm hãm sự phát triển của các trang trại hổ đồng thời ngăn chặn việc buôn bán hổ con được sinh ra trong các trang trại này.
  • Khuyến khích cộng đồng thông báo các vi phạm về hổ tới các cơ quan chức năng hoặc  đường dây nóng bảo vệ động vật hoang dã  1800 1522.

 

tiger 12 tiger 13

Bảng thông tin bảo vệ hổ tại 

Bộ Giao Thông Vận Tải

Bảng thông tin bảo vệ hổ tại 

Bộ Khoa Học và Công Nghệ

 

Một trong những hoạt động đang được triển khải nhằm nâng cao nhận thức cho các cán bộ thuộc các cơ quan nhà nước, ENV đã kết hợp với các bộ, ban, ngành từ trung ương đến địa phương để đặt các bảng thông tin tại các sảnh và lối đi trong các tòa nhà làm việc. Các bảng thông tin này đã được đặt tại 61 tòa nhà làm việc của các cơ quan Chính phủ, bao gồm 14 Bộ và nhiều sở, ban ngành tại nhiều tỉnh, thành phố trên toàn quốc.

tiger 14

Các banner đường dây nóng miễn phí, khuyến khích thông báo vi phạm về hổ được đăng tải các diễn đàn và website nổi tiếng

 

Cùng chung tay bảo vệ loài hổ 

 

 

   

   

                        Chiến dịch"Sừng tê giác không phải là thần dược"