Các phân loài hổ trên thế giới

Trên toàn thế giới, các nhà khoa học ước tính rằng hiện chỉ còn không quá 3.500 cá thể hổ hoang dã trong tự nhiên. Kể từ năm 1900 đến nay, quần thể hổ trên thế giới đã giảm đến 95%. Trước đây, hổ sinh sống suốt từ Đông Pakistan, khắp vùng Đông Nam Á, cho đến các khu rừng Bắc Xi-bê-ri-a. Nhưng ngày nay, hổ chỉ còn tồn tại rải rác trên khoảng 7% lãnh thổ mà trước kia chúng từng sống.

Hổ có chín phân loài  khác nhau, nhưng giờ đây chỉ sáu phân loài hổ còn tồn tại là hổ Bengan, hổ Đông Dương, hổ Mã Lai, hổ Xi-bê-ri-a, hổ Sumatra, và hổ Hoa Nam. Các phân loài Java, Bali, Caspi đã vĩnh viễn biến mất.

Loài hổ hiện nay đang bị đe dọa do nạn săn bắt và buôn bán trái phép. Các bộ phận của hổ được sử dụng làm dược liệu hoặc ngâm rượu. Ngoài ra, Quần thể hổ hoang dã bị suy giảm do mất môi trường sống và suy giảm nguồn thức ăn.

Loài hổ Việt Nam: Hổ Đông Dương (Panthera tigris corbetti)

Hổ Đông Dương là từng là loài bản địa ở Thái Lan, nhưng chúng cũng sống ở vùng Đông My-an-ma, Nam Trung Hoa, Cam-pu-chia, Lào và Việt Nam. Trước năm 1960, ở Việt Nam có hàng nghìn cá thể hổ Đông Dương sinh sống trong các rừng rậm, đặc biệt dọc theo dãy Trường Sơn, vùng giáp ranh giữa Lào và Việt Nam.

Hổ Đông Dương có màu lông thẫm hơn và có kích thước nhỏ hơn hổ Bengan, cá thể trưởng thành dài khoảng 2,7m, nặng khoảng 250 kg.

Sự biến mất của hổ

Trong 15 năm qua, quần thể hổ ở Việt Nam cũng như ở các quốc gia có hổ phân bố bị giảm đi đáng kể do nạn săn bắt, thu hẹp môi trường sống và suy giảm nguồn thức ăn. Việt Nam hiện chỉ còn khoảng dưới 30 cá thể hổ hoang dã đang phân bố rải rác ở một số vườn quốc gia và khu bảo tồn, chủ yếu ở khu vực biên giới các tỉnh miền Trung.

Hổ được Pháp luật bảo vệ

Loài hổ được bảo vệ trong nhóm IB của Nghị định 32/2006/NĐ-CP  ban hành ngày 30/3/2006. Theo đó, các hành vi săn bắt, sở hữu, buôn bán, quảng cáo hay tiêu thụ hổ và các sản phẩm có nguồn gốc từ hổ đều bị nghiêm cấm. Những người tham gia vào các hoạt động trái phép liên quan đến hổ đều bị xử phạt hành chính hoặc xử lý hình sự.

Theo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật hình sự Số 37/2009/QH12 (có hiệu lực từ ngày 1/1/2010), hình phạt có thể lên tới 7 năm tù và mức phạt hành chính tối đa là 500.000.000 VND đối với các vi phạm liên quan tới hổ cũng như các loài khác thuộc nhóm IB của Nghị định 32/2006/NĐ-CP.

Các hoạt động buôn bán hổ cũng bị cấm kể từ năm 1987 theo Hiệp định về buôn bán quốc tế các loài động vật hoang dã nguy cấp, quý hiếm (CITES) mà Việt Nam là thành viên từ năm 1994. Hiệp định này là một thỏa thuận quốc tế quy định các hoạt động mua bán động vật hoang dã đang có nguy cơ tuyệt chủng xuyên quốc gia.

Nạn buôn bán hổ

Tất cả các bộ phận của hổ đều được coi là có giá trị về mặt y học, từ thịt, xương, da, vuốt hổ và thậm chí là pín hổ. Tuy nhiên, ở Việt Nam, nhu cầu sử dụng cao hổ để chữa bệnh lại chính là mối đe dọa chủ yếu đối với loài hổ. Xương hổ được nấu cùng với xương của động vật khác (thường là sơn dương) cho tới khi đặc lại thành dạng cao.

Mặc dù cho đến nay chưa có nghiên cứu khoa học nào chứng minh hổ cốt có hiệu quả trong việc điều trị bệnh, nhưng nhận thức cố hữu của nhiều người dân vẫn coi đây là một trong nhưng thần dược phương Đông, và không ít người sẵn sàng bỏ ra nhiều triệu đồng để mua cao hổ thay vì tìm kiếm những phương pháp chữa bệnh hiện đại đã được khoa học kiểm chứng.

Nhu cầu về xương và các bộ phận của hổ, cũng như làn sóng buôn bán hổ để sản xuất cao là mối đe dọa chính đối với loài động vật quý hiếm này, đẩy hổ ở Việt Nam và nhiều quốc gia khác nữa đến bờ vực tuyệt chủng.

Để thỏa mãn nhu cầu của thị trường đối với các bộ phận cơ thể và sản phẩm dẫn xuất từ hổ, rất nhiều các trang trại nuôi nhốt hổ đã được hình thành. Một vài chủ trại nói rằng việc nuôi hổ của họ là nhằm mục đích bảo vệ loài hổ của Việt Nam khỏi nguy cơ tuyệt chủng. Tuy nhiên, điều này mâu thuẫn với những kết quả mà ENV điều tra được. Ít nhất hai chủ trang trại nuôi hổ có liên quan trực tiếp đến việc cung cấp hổ cho đường dây buôn bán hổ trái phép, nhiều trại hổ khác bị tình nghi là có liên quan đến các hoạt động trái phép liên quan đến hổ.

Các nỗ lực bảo tồn hổ của ENV

ENV luôn luôn tích cực và chủ động thực hiện các hoạt động mang tính chiến lược để bảo vệ loài hổ, bao gồm:

• Phối hợp với các cơ quan chức năng thực hiện điều tra về hổ.
  
  ENV đã và đang phối hợp với các cơ quan chức năng điều tra các trang trại gây nuôi hổ và nạn buôn bán hổ nhằm xác định các đối tượng chủ chốt và mạng lưới tội phạm đứng sau các vụ buôn bán hổ. ENV cũng thúc đẩy sự hợp tác giữa các cơ quan thi hành luật, các cơ quan chức năng tích cực điều tra, tiến tới xóa bỏ nạn buôn bán hổ trái phép.
  
  Từ năm 2006 đến nay, Chương trình bảo vệ ĐVHD của ENV đã thu thập và lưu trữ 117 vụ vi phạm về hổ. Trong 17 vụ tịch thu tang vật về hổ bao gồm hổ đông lạnh, các bộ phận cơ thể hổ hoặc xương hổ, các cơ quan chức năng đã thu giữ được 38 con hổ hoàn chỉnh và các bộ phận cơ thể con hổ, không bao gồm các tiêu bản để trang trí và da từ các vụ buôn bán, vận chuyển trái phép. Ngoài các vụ vi phạm liên quan đến hổ sống tại các trang trại, chỉ có một vụ vận chuyển hổ sống.
  
  
• Nâng cao nhận thức cộng đồng và tổ chức các hoạt động cộng đồng nhằm giảm thiểu việc tiêu thụ các sản phẩm từ hổ
  
  ENV liên tục thực hiện các hoạt động nâng cao nhận thức cộng đồng qua các chương trình phát trên Đài Truyền hình Việt Nam, Đài Tiếng nói Việt Nam và các hoạt động cộng đồng nhằm giảm thiểu việc tiêu thụ các sản phẩm từ hổ cũng như khuyến khích cộng đồng cùng tham gia hành động bảo vệ loài hổ.
  
  Bên cạnh đó, ENV có sự phối hợp với các nhà hoạch định chính sách một số đại biểu Quốc hội và các bộ, ngành liên quan để tăng cường các thể chế, chính sách pháp luật bảo vệ hổ và hỗ trợ cơ quan chức năng thực hiện các biện pháp thực thi pháp luật hiệu quả nhằm ngăn chặn các vi phạm liên quan đến hổ.

HÃY GÓP SỨC NGĂN CHẶN NẠN BUÔN BÁN HỔ BẰNG CÁCH:

• Cam kết không sử dụng cao hổ hay các sản phẩm làm từ hổ.
• Thông báo tới đường dây nóng miễn phí bảo vệ ĐVHD 1800 1522 của ENV về các trường hợp buôn bán, quảng cáo cho việc buôn bán hổ và các sản phẩm làm từ hổ ở Việt Nam.
• Trở thành Tình nguyện viên bảo vệ ĐVHD của ENV
• Tài trợ cho các chiến dịch bảo vệ hổ của ENV. Hoặc khuyến khích những người khác cùng bảo vệ hổ Việt Nam.
• Tuyên truyền về hổ và việc bảo vệ hổ bằng cách chia sẻ trang web bảo vệ hổ của ENV với bạn bè.