1. 

Luật Thủy sản

Luật số 18/2017/QH14 (được sửa đổi, bổ sung đã được sửa đổi, bổ sung gần nhất bởi Luật số 146/2025/QH15)

21/11/2017

01/01/2019

∗ Luật này quy định về hoạt động thủy sản; quyền và nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân hoạt động thủy sản hoặc có liên quan đến hoạt động thủy sản; quản lý nhà nước về thủy sản.

∗ Liên quan đến các loài thủy sản nguy cấp, quý, hiếm, Luật này có các quy định đáng lưu ý về:

·       Việc nuôi sinh sản, nuôi sinh trưởng, trồng cấy nhân tạo loài thủy sản thuộc Phụ lục của Công ước CITES; loài thủy sản nguy cấp, quý, hiếm (Điều 40);  

• Hành vi khai thác trái phép loài thủy sản thuộc Danh mục loài thủy sản nguy cấp, quý, hiếm (Điều 60);
• Việc chế biến, xuất khẩu, nhập khẩu, tái xuất khẩu, nhập nội từ biển, quá cảnh loài thủy sản thuộc Phụ lục của Công ước CITES; loài thủy sản nguy cấp, quý, hiếm. (Điều 99)

∗ Điều 99 Luật này cũng nhấn mạnh: Mẫu vật các loài thủy sản thuộc Phụ lục của CITES; loài thủy sản nguy cấp, quý, hiếm được chế biến phải bảo đảm nguồn gốc hợp pháp.

 2.

Luật Lâm nghiệp

Luật số 16/2017/QH14 của Quốc hội về Lâm nghiệp (được sửa đổi, bổ sung gần nhất bởi Luật số 146/2025/QH15)

15/11/2017

01/01/2019

∗ Luật này quy định về quản lý, bảo vệ, phát triển, sử dụng rừng; chế biến và thương mại lâm sản.

∗ Liên quan đến ĐVHD, một số vấn đề được quy định khái quát tại Luật này bao gồm:

• Gây nuôi phát triển động vật rừng (Điều 49);
• Chế biến mẫu vật các loài động vật rừng (Điều 67);
• Quản lý thương mại lâm sản và kinh doanh mẫu vật các loài động vật rừng (Điều 72).

∗ Một số hành vi đáng lưu ý trong các hành vi bị nghiêm cấm trong hoạt động lâm nghiệp quy định tại Điều 9 Luật này bao gồm:

• Săn, bắt, nuôi, nhốt, giết, tàng trữ, vận chuyển, buôn bán động vật rừng, thu thập mẫu vật các loài thực vật rừng, động vật rừng trái quy định của pháp luật;
• Tàng trữ, mua bán, vận chuyển, chế biến, quảng cáo, trưng bày, xuất khẩu, nhập khẩu, tạm nhập, tái xuất, tạm xuất, tái nhập, quá cảnh lâm sản trái quy định của pháp luật Việt Nam và điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên.

 3.

Luật Thú y

Luật số 79/2015/QH13 của Quốc hội về Thú y (được sửa đổi, bổ sung gần nhất bởi  Luật số 146/2025/QH15)

19/6/2015

01/7/2016

∗ Luật này quy định về phòng bệnh, chữa bệnh, chống dịch bệnh động vật; kiểm dịch động vật, sản phẩm động vật; kiểm soát giết mổ động vật, sơ chế, chế biến động vật, sản phẩm động vật; kiểm tra vệ sinh thú y; quản lý thuốc thú y; hành nghề thú y.

∗ Một số hành vi bị nghiêm cấm đáng lưu ý được quy định tại Điều 13 Luật này bao gồm:

• Khai báo, lập danh sách, xác nhận không đúng số lượng, khối lượng động vật mắc bệnh, chết, sản phẩm động vật nhiễm bệnh phải tiêu hủy;
• Nhập khẩu, xuất khẩu động vật, sản phẩm động vật thuộc diện cấm nhập khẩu, xuất khẩu theo quy định của pháp luật.

∗ Theo Điều 16, Cơ quan quản lý chuyên ngành thú y định kỳ hoặc đột xuất giám sát các bệnh truyền nhiễm có thể lây giữa ĐVHD và động vật nuôi tại cơ sở nuôi ĐVHD, vườn thú, vườn chim, khu bảo tồn đa dạng sinh học, khu bảo tồn thiên nhiên.

 4.

Luật Đầu tư

Luật số 143/2025/QH15 của Quốc hội về Đầu tư

11/12/2025

01/03/2026

(Điều 7 và Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện quy định tại Phụ lục IV ban hành kèm theo Luật này có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2026)

∗ Luật này quy định về hoạt động đầu tư kinh doanh tại Việt Nam và hoạt động đầu tư kinh doanh từ Việt Nam ra nước ngoài.

∗ Trong số các ngành, nghề cấm đầu tư kinh doanh được liệt kê tại Điều 6, có hoạt động kinh doanh mẫu vật các loại thực vật, ĐVHD có nguồn gốc khai thác từ tự nhiên quy định tại Phụ lục I CITES; mẫu vật các loài thực vật rừng, động vật rừng, thủy sản nguy cấp, quý, hiếm Nhóm I có nguồn gốc khai thác từ tự nhiên quy định tại Phụ lục III của Luật này.

∗ Danh mục loài động vật nguy cấp, quý, hiếm nhóm I quy định tại Phụ lục III Luật này bao gồm 93 loài động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm và 103 loài động vật thủy sản nguy cấp, quý, hiếm.

 5.

Luật Quảng cáo

Luật số 16/2012/QH13 của Quốc hội về Quảng cáo (được sửa đổi, bổ sung gần nhất bởi Luật số 75/2025/QH15)

21/6/2012

01/01/2013

∗ Luật này quy định về hoạt động quảng cáo; quyền và nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động quảng cáo; quản lý nhà nước về hoạt động quảng cáo.

∗ Theo Điều 7 Luật này, mẫu vật các loại động vật, thực vật hoang dã nguy cấp, quý hiếm thuộc Phụ lục I CITES và Phụ lục III Luật Đầu tư là đối tượng bị nghiêm cấm đầu tư kinh doanh theo quy định của Luật Đầu tư, và do đó là sản phẩm, hàng hóa cấm quảng cáo.

 6.

Luật Đa dạng Sinh học

Luật số 20/2008/QH12 của Quốc hội về Đa dạng sinh học, được sửa đổi, bổ sung gần nhất bởi  Luật số 146/2025/QH15)

13/11/2008

01/07/2009

∗ Luật này quy định về bảo tồn và phát triển bền vững đa dạng sinh học; quyền và nghĩa vụ của tổ chức, hộ gia đình, cá nhân trong bảo tồn và phát triển bền vững đa dạng sinh học.

∗ Những hành vi bị nghiêm cấm về đa dạng sinh học đáng lưu ý quy định tại Điều 7 Luật này bao gồm:

• Săn bắt, đánh bắt, khai thác loài hoang dã trong phân khu bảo vệ nghiêm ngặt của khu bảo tồn, trừ việc vì mục đích nghiên cứu khoa học;
• Săn bắt, đánh bắt, khai thác bộ phận cơ thể, giết, tiêu thụ, vận chuyển, mua, bán trái phép loài thuộc Danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ; quảng cáo, tiếp thị, tiêu thụ trái phép sản phẩm có nguồn gốc từ loài thuộc Danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ;
• Nuôi sinh sản, nuôi sinh trưởng và trồng cấy nhân tạo trái phép loài động vật, thực vật hoang dã thuộc Danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ.

∗ Theo Điều 45, đối với việc nuôi, trồng loài thuộc Danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ, Luật này điều chỉnh hoạt động nuôi, trồng tại cơ sở bảo tồn đa dạng sinh học phục vụ mục đích bảo tồn đa dạng sinh học, nghiên cứu khoa học, du lịch sinh thái.

7.               

Luật Bảo vệ môi trường

Luật số 72/2020/QH14 ngày 17/11/2020 của Quốc hội về Bảo vệ môi trường (được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 146/2025/QH15)

17/11/2020

01/01/2022

*Luật này quy định về hoạt động bảo vệ môi trường; quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cộng đồng dân cư, hộ gia đình và cá nhân trong hoạt động bảo vệ môi trường.

*Liên quan đến ĐVHD, Luật này quy định về các thủ tục môi trường mà các cơ sở sản xuất, kinh doanh như cơ sở nuôi ĐVHD cần phải thực hiện.

8.           

Nghị định số 08

Nghị định 08/2022/NĐ-CP ngày 10/01/2022 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Bảo vệ môi trường (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 05/2025/NĐ-CP, và Nghị định 48/2026/NĐ-CP)

10/01/2022

10/01/2022

*Nghị định này quy định chi tiết một số điều của Luật Bảo vệ môi trường.

*Nghị định này quy định hồ sơ, trình tự, nội dung của các thủ tục môi trường như đánh giá môi trường chiến lược, đánh giá tác động môi trường; giấy phép môi trường, đăng ký môi trường đối với các dự án, cơ sở sản xuất, kinh doanh trong đó có các cơ sở nuôi/chế biến, kinh doanh ĐVHD;

9.

Thông tư số 03

Thông tư số 03/2026/TT-BNNMT quy định về kiểm dịch động vật, sản phẩm động vật thủy sản

13/01/2026

13/01/2026

Thông tư này quy định chi tiết về:

- Danh mục động vật, sản phẩm động vật thủy sản thuộc diện phải kiểm dịch, miễn kiểm dịch; Danh mục động vật, sản phẩm động vật thủy sản thuộc diện phải phân tích nguy cơ trước khi nhập khẩu vào Việt Nam; Danh mục đối tượng kiểm dịch động vật, sản phẩm động vật thủy sản;

- Nội dung, trình tự, thủ tục kiểm dịch động vật, sản phẩm động vật thủy sản vận chuyển ra khỏi địa bàn cấp tỉnh; xuất khẩu, nhập khẩu, tạm nhập tái xuất, tạm xuất tái nhập, chuyển cửa khẩu, kho ngoại quan, quá cảnh lãnh thổ Việt Nam; kiểm dịch động vật thủy sản tham gia hội chợ, triển lãm, thi đấu thể thao, biểu diễn nghệ thuật; kiểm dịch sản phẩm động vật thủy sản tham gia hội chợ, triển lãm; vận chuyển mẫu bệnh phẩm thủy sản.

10.           

Thông tư số 01

Thông tư số 01/2026/TT-BNNMT quy định về kiểm dịch động vật, sản phẩm động vật trên cạn

01/01/2026

01/01/2026

Thông tư này quy định chi tiết về:

- Danh mục động vật, sản phẩm động vật trên cạn thuộc diện phải kiểm dịch (trong đó bao gồm động vật hoang dã); Danh mục động vật, sản phẩm động vật trên cạn thuộc diện miễn kiểm dịch; Danh mục động vật, sản phẩm động vật trên cạn thuộc diện phải phân tích nguy cơ trước khi nhập khẩu vào Việt Nam; Danh mục đối tượng kiểm dịch động vật, sản phẩm động vật trên cạn;

- Nội dung, trình tự, thủ tục kiểm dịch động vật, sản phẩm động vật trên cạn vận chuyển ra khỏi địa bàn cấp tỉnh; xuất khẩu, nhập khẩu, tạm nhập tái xuất, tạm xuất tái nhập, chuyển cửa khẩu, kho ngoại quan, quá cảnh lãnh thổ Việt Nam; động vật trên cạn tham gia hội chợ, triển lãm, thi đấu thể thao, biểu diễn nghệ thuật; sản phẩm động vật trên cạn tham gia hội chợ, triển lãm và động vật, sản phẩm động vật trên cạn mang theo người; đánh dấu, cấp mã số động vật trên cạn, niêm phong phương tiện vận chuyển, vật dụng chứa đựng động vật, sản phẩm động vật trên cạn thuộc diện phải kiểm dịch; vận chuyển mẫu bệnh phẩm.

11.

Thông tư số 88

Thông tư số 88/2025/TT-BNNMT hướng dẫn về bảo vệ và phát triển nguồn lợi thủy sản

31/12/2025

01/01/2026

Liên quan đến quản lý loài thủy sản nguy cấp, quý, hiếm, Thông tư này quy định chi tiết một số vấn đề như:

-  Danh mục loài thủy sản nguy cấp, quý, hiếm. Loài thủy sản nguy cấp, quý, hiếm được phân thành 2 nhóm:

·       Nhóm I: bao gồm các loài bị nghiêm cấm khai thác trừ khai thác vì mục đích bảo tồn, nghiên cứu khoa học nghiên cứu tạo nguồn giống ban đầu, hợp tác quốc tế được Sở Nông nghiệp và Môi trường chấp thuận bằng văn bản.

·       Nhóm 2: bao gồm các loài được phép khai thác trong giới hạn cho phép của mục B Phụ lục III Thông tư này; hoặc khai thác vì mục đích bảo tồn, nghiên cứu khoa học, nghiên cứu tạo nguồn giống ban đầu, hợp tác quốc tế được Sở Nông nghiệp và Môi trường chấp thuận bằng văn bản.

- Hồ sơ, trình tự thủ tục xác nhận nguồn gốc loài thủy sản thuộc Phụ lục CITES; loài thủy sản nguy cấp, quý, hiếm

- Điều kiện nuôi, chế biến, xuất khẩu, nhập khẩu, tái xuất khẩu, nhập nội từ biển, quá cảnh loài thủy sản thuộc Phụ lục của Công ước quốc tế về buôn bán các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp; loài thủy sản nguy cấp, quý, hiếm

12.

Thông tư số 85

Thông tư số 85/2025/TT-BNNMT quy định về quản lý loài nguy cấp, quý, hiếm, loài động vật rừng thông thường và thực thi công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp

31/12/2025

1/1/2026

* Thông tư này quy định chi tiết một số điều của Luật Lâm nghiệp, Luật Đa dạng sinh học, Luật Thủy sản về quản lý loài thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm; loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ; nuôi, cứu hộ, tái thả loài động vật rừng thông thường; thực thi Công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp (sau đây gọi là CITES)

* Trong đó, loài động vật nguy cấp, quý, hiếm được phân thành 2 nhóm:

·       Nhóm I: là các loài nghiêm cấm khai thác và sử dụng mẫu vật khai thác từ tự nhiên tại Việt Nam vì mục đích thương mại, gồm các loài động vật đang bị đe dọa tuyệt chủng, trong đó có 109 loài thuộc nhóm IB và 97 loài thuộc nhóm loài được ưu tiên bảo vệ  (bổ sung thêm một số tiêu chí so với loài thuộc nhóm IB) trong đó có 90 loài vừa thuộc nhóm IB vừa thuộc loài được ưu tiên bảo vệ.

·       Nhóm II: gồm các loài động vật chưa bị đe dọa tuyệt chủng nhưng có nguy cơ bị đe dọa nếu không được quản lý chặt chẽ, hạn chế khai thác, sử dụng vì mục đích thương mại thuộc nhóm IIB.

13.

Thông tư số 26

Thông tư số 26/2025/TT-BNNMT của Bộ Nông nghiệp và Môi trường quy định về quản lý lâm sản; xử lý lâm sản, thủy sản là tài sản được xác lập quyền sở hữu toàn dân (được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 84/2025/TT-BNNMT)

24/6/2025

1/7/2025

* Thông tư này quy định về quản lý lâm sản; xử lý lâm sản, thủy sản là tài sản được xác lập quyền sở hữu toàn dân trong đó bao gồm những quy định liên quan đến ĐVHD như

1. Hồ sơ lâm sản hợp pháp, quản lý, truy xuất nguồn gốc ĐVHD; trình tự, thủ tục khai thác động vật rừng thông thường.

2. Đánh dấu mẫu vật loài thuộc loài nguy cấp, quý, hiếm; Phụ lục Công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp (sau đây viết tắt là CITES), trừ loài thủy sản.

4. Tiếp nhận lâm sản, động vật rừng, động vật thuộc loài nguy cấp, quý, hiếm, Phụ lục CITES do chủ sở hữu tự nguyện chuyển giao quyền sở hữu cho Nhà nước.

5. Bảo quản lâm sản, động vật rừng, động vật thuộc Danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm, Phụ lục CITES là tang vật, vật chứng trong quá trình tạm giữ hoặc do chủ sở hữu tự nguyện chuyển giao quyền sở hữu cho Nhà nước.

6. Xử lý lâm sản, động vật rừng động vật thuộc Danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm; Phụ lục CITES được xác lập quyền sở hữu toàn dân.

14.

Quyết định số 11/2013/QĐ-TTg

Quyết định số 11/2013/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ: Cấm xuất khẩu, nhập khẩu, mua bán mẫu vật một số loài động vật hoang dã thuộc các Phụ lục của Công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp

24/01/2013

13/03/2013

Quyết định này quy định việc cấm xuất khẩu, nhập khẩu, mua bán một số mẫu vật động vật hoang dã thuộc các Phụ lục CITES, ngoại trừ một số ngoại lệ như phục vụ mục đích ngoại giao, nghiên cứu, bảo tồn hay các mục đích phi thương mại khác. Các mẫu vật này bao gồm:

1. Mẫu vật tê giác trắng (Ceratotherium simum) và sản phẩm chế tác từ tê giác trắng.
2. Mẫu vật tê giác đen (Diceros bicornis) và sản phẩm chế tác từ tê giác đen.
3. Mẫu vật voi Châu Phi (Loxodonta africana) và sản phẩm chế tác từ voi Châu Phi.

Theo đó, các hành vi vi phạm cũng có thể bị xem xét xử phạt vi phạm hành chính hoặc xử lý hình sự.

1.

Bộ luật Hình sự

Bộ luật Hình sự số 100/2015/QH13 của Quốc hội (được sửa đổi, bổ sung gần nhất bởi Luật số 86/2025/QH15)

27/11/2015

01/01/2018

∗ Bộ luật này quy định về tội phạm và hình phạt trong đó có 3 điều luật liên quan trực tiếp đến ĐVHD là Điều 234. Tội vi phạm quy định về bảo vệ ĐVHD; Điều 242. Tội hủy hoại nguồn lợi thủy sản và Điều 244. Tội vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm.

∗ Theo quy định tại Bộ luật này, các hành vi vi phạm liên quan đến ĐVHD có thể bị phạt tù lên đến 15 năm hoặc 4 tỷ đồng đối với cá nhân và phạt tiền đến 30 tỷ đồng, đình chỉ hoạt động từ 6 tháng đến 3 năm hoặc đình chỉ hoạt động vĩnh viễn đối với pháp nhân.

∗ Đáng lưu ý, Bộ luật Hình sự lần đầu tiên xử lý hình sự những vi phạm đối với động vật thuộc Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm Nhóm IIB hoặc Phụ lục II CITES trị giá từ 150 triệu đồng hoặc ĐVHD khác trị giá từ 300 triệu đồng hoặc thu lợi bất chính từ 50 triệu đồng.

2.               

Luật Xử lý vi phạm hành chính

Luật số 15/2012/QH13 của Quốc hội về xử lý vi phạm hành chính (được sửa đổi, bổ sung  gần nhất bởi Luật số 88/2025/QH15)

20/6/2012

01/7/2013

∗ Luật này quy định về xử phạt vi phạm hành chính và các biện pháp xử lý hành chính.

∗ Mức xử phạt hành chính đối với vi phạm liên quan đến ĐVHD, nguy cấp, quý, hiếm theo quy định tại Điều 24 là đến 1.000.000.000 đồng (đối với cá nhân) và đến 2.000.000.000 đồng (đối với tổ chức).

∗ Các hình thức xử phạt chính có thể được áp dụng:

• Phạt cảnh cáo;
• Phạt tiền đến mức tối đa đối với lĩnh vực tương ứng;
• Tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề có thời hạn hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn;
• Tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính;
• Trục xuất

3,

Nghị định số 146

Nghị định 146/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lâm nghiệp

06/05/2026

25/06/2026

* Nghị định này quy định về hành vi vi phạm hành chính, hành vi vi phạm hành chính đã kết thúc và hành vi vi phạm hành chính đang thực hiện; hình thức xử phạt, mức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả đối với hành vi vi phạm hành chính; đối tượng bị xử phạt; thẩm quyền xử phạt, mức phạt tiền cụ thể theo từng chức danh và thẩm quyền lập biên bản vi phạm hành chính; việc thi hành các hình thức xử phạt vi phạm hành chính, các biện pháp khắc phục hậu quả trong lĩnh vực lâm nghiệp.

∗ Một số hành vi vi phạm liên quan đến ĐVHD trong Nghị định này bao gồm:

• Vi phạm các quy định chung của Nhà nước về bảo vệ rừng (Điều 19) – hành vi quảng cáo để kinh doanh động vật rừng và sản phẩm của chúng không có nguồn gốc hợp pháp hoặc sử dụng thông tin, hình ảnh không có thực để quảng cáo, kinh doanh động vật rừng và sản phẩm của chúng đối với các loài không thuộc danh mục hàng hóa cấm đầu tư, kinh doanh;
• Vi phạm các quy định về bảo vệ động vật rừng (Điều 24);
• Vận chuyển lâm sản trái pháp luật (Điều 25);
• Tàng trữ, mua bán, chế biến lâm sản trái pháp luật (Điều 26);
• Vi phạm quy định về quản lý hồ sơ lâm sản trong vận chuyển, mua bán, cất giữ, chế biến lâm sản (Điều 27).

∗ Mức phạt tiền tối đa trong lĩnh vực Lâm nghiệp đối với hành vi vi phạm hành chính quy định tại Nghị định này là 500.000.000 đồng đối với cá nhân; đối với tổ chức là 1.000.000.000 đồng (Điều 4).

4.               

Nghị định số 87

Nghị định số 87/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực văn hóa và quảng cáo

27/03/2026

15/5/2026

∗ Nghị định này quy định về hành vi vi phạm hành chính, hình thức xử phạt, mức xử phạt, các biện pháp khắc phục hậu quả, thẩm quyền lập biên bản, thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính; thi hành các hình thức xử phạt và biện pháp khắc phục hậu quả trong trong lĩnh vực văn hóa và quảng cáo.

∗ Hành vi vi phạm liên quan đến ĐVHD trong Nghị định này là vi phạm quy định về quảng cáo hàng hóa, dịch vụ cấm kinh doanh (Điều 49) với mức phạt tiền từ 70.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng đối với cá nhân và từ 140.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng đối với tổ chức – áp dụng đối với trường hợp quảng cáo ĐVHD là các loài bị cấm đầu tư, kinh doanh theo quy định tại Điều 6 Luật Đầu tư 2025.

5.               

Nghị định số 250

Nghị định số 250/2025/NĐ-CP ngày 22/9/2025 của Chính phủ quy định chi tiết việc thành lập và hoạt động của hội đồng định giá tài sản; trình tự, thủ tục định giá tài sản trong tố tụng hình sự

22/9/2025

22/9/2025

∗ Nghị định này quy định chi tiết việc:

• Thành lập và hoạt động của Hội đồng định giá tài sản trong tố tụng hình sự;
• Trình tự, thủ tục định giá tài sản trong tố tụng hình sự theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng hình sự khi cần xác định giá của tài sản trong những trường hợp theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự.

∗ Đối với hoạt động định giá liên quan đến ĐVHD, Điều 20 quy định các căn cứ định giá trong từng trường hợp cụ thể và yêu cầu việc định giá phải dựa trên ít nhất một trong các căn cứ này.

6.               

Nghị định số 38

Nghị định số 38/2024/NĐ-CP ngày 5/4/2024 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thủy sản (được sửa đổi, bổ sung một số điều theo Nghị định số 301/2025/NĐ-CP)

05/04/2024

20/05/2024

∗ Nghị định này quy định về hành vi vi phạm hành chính, hình thức, mức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả, thẩm quyền lập biên bản và thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính theo từng chức danh đối với từng hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực thủy sản.

∗ Một số hành vi vi phạm đáng lưu ý liên quan đến ĐVHD là loài thủy sản trong Nghị định này bao gồm:

-  Vi phạm quy định về quản lý loài thủy sản nguy cấp, quý, hiếm (Điều 8);

- Vi phạm quy định về điều kiện nuôi trồng thủy sản (Điều 17);

- Vi phạm quy định về nuôi sinh sản, nuôi sinh trưởng, trồng cấy nhân tạo loài thủy sản nguy cấp, quý, hiếm hoặc loài thủy sản thuộc Phụ lục CITES; loài thuỷ sản nguy cấp, quý, hiếm (Điều 19);

- Vi phạm quy định về thu gom, mua bán, lưu giữ, sơ chế, chế biến, bảo quản, vận chuyển thủy sản (Điều 41).

∗ Mức phạt tiền tối đa đối với hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực thủy sản là 1.000.000.000 đồng đối với cá nhân và 2.000.000.000 đồng đối với tổ chức (Điều 5).

7.               

Nghị định số 45

Nghị định số 45/2022/NĐ-CP của Chính phủ quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường

07/7/2022

25/8/2022

∗ Nghị định này quy định các hành vi vi phạm hành chính, hình thức xử phạt, mức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả đối với hành vi vi phạm hành chính, thẩm quyền lập biên bản, xử phạt vi phạm hành chính; trách nhiệm và cơ chế phối hợp trong hoạt động kiểm tra, thanh tra và xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường.

∗ Liên quan đến ĐVHD, Nghị định này điều chỉnh:

• Các hành vi vi phạm hành chính liên quan đến đa dạng sinh học và cơ sở bảo tồn đa dạng sinh học (Điều 47, 49, 50);
• Các hành vi vi phạm hành chính liên quan đến loài ngoại lai xâm hại (Điều 51).

Mức phạt tiền cho các hành vi này là từ 1.000.000 đồng đến 1 tỷ đồng theo Điều 47, 49, 50, 51 của Nghị định này.

8.               

Nghị định số 98

Nghị định số 98/2020/NĐ-CP của Chính phủ quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng cấm và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng (được sửa đổi, bổ sung gần nhất bởi Nghị định số 24/2025/NĐ-CP)

26/8/2020

15/10/2020

∗ Nghị định này quy định về hành vi vi phạm hành chính, hình thức xử phạt, mức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả, thẩm quyền lập biên bản vi phạm hành chính, thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng cấm và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

∗ Một số hành vi vi phạm liên quan đến ĐVHD trong Nghị định này có thể bao gồm các hành vi như kinh doanh hàng hóa cấm/không rõ nguồn gốc, xuất xứ (Điều 17).

∗ Theo Điều 4, mức phạt tiền tối đa trong lĩnh vực sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng cấm là 200.000.000 đồng đối với cá nhân và 400.000.000 đồng đối với tổ chức.

9.               

Nghị định số 35

Nghị định số 35/2019/NĐ-CP của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực Lâm nghiệp (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số  07/2022/NĐ-CP)

25/4/2019

10/6/2019

Hết hiệu lực từ 25/06/2026

∗ Nghị định này quy định về hành vi vi phạm, hình thức xử phạt, mức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả đối với hành vi vi phạm hành chính; thẩm quyền xử phạt và thẩm quyền lập biên bản vi phạm hành chính trong lĩnh vực Lâm nghiệp.

∗ Một số hành vi vi phạm liên quan đến ĐVHD trong Nghị định này bao gồm:

• Vi phạm các quy định chung của Nhà nước về bảo vệ rừng (Điều 16);
• Vi phạm các quy định về bảo vệ động vật rừng (Điều 21);
• Vận chuyển lâm sản trái pháp luật (Điều 22);
• Tàng trữ, mua bán, chế biến lâm sản trái pháp luật (Điều 23);
• Vi phạm quy định về quản lý hồ sơ lâm sản trong vận chuyển, mua bán, cất giữ, chế biến lâm sản (Điều 24).

∗ Mức phạt tiền tối đa trong lĩnh vực Lâm nghiệp đối với hành vi vi phạm hành chính quy định tại Nghị định này là 500.000.000 đồng đối với cá nhân; đối với tổ chức là 1.000.000.000 đồng.

10.               

Nghị định số 90

Nghị định số 90/2017/NĐ-CP ngày 31/7/2017 của Chính phủ quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thú y, có hiệu lực từ ngày 15/9/2017 (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 07/2022/NĐ-CP)

31/7/2017

15/9/2017

*Nghị định này quy định về hành vi vi phạm hành chính, hình thức xử phạt, mức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả đối với hành vi vi phạm hành chính, thẩm quyền xử phạt và thẩm quyền lập biên bản vi phạm hành chính trong lĩnh vực thú y (áp dụng trong trường hợp có hoạt động vận chuyển, nuôi nhốt, giết mổ ĐVHD)

* Điều 10, 11, 12 và 17 quy định mức phạt tiền từ 500 nghìn đến 8 triệu đồng tùy theo hành vi vi phạm đối với vi phạm các quy định về kiểm dịch động vật trong hoạt động vận chuyển ra ngoài tỉnh;

* Điều 13, 14, 15, 16, 18 và 19 quy định mức phạt tiền từ 3 triệu đến 50 triệu đồng đối với hành vi vi phạm các quy định về kiểm dịch động vật trong hoạt động nhập khẩu, xuất khẩu, tạm nhập tái xuất, tạm xuất tái nhập, chuyển cửa khẩu, kho ngoại quan, quá cảnh qua lãnh thổ Việt Nam.

11.

Nghị quyết 04 

Nghị quyết 04/2024/NQ-HĐTP ngày 12/6/2024 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn áp dụng một số quy định của Bộ luật Hình sự về truy cứu trách nhiệm hình sự đối với hành vi liên quan đến khai thác, mua bán, vận chuyện trái phép thủy sản

12/6/2024

1/8/2024

Nghị quyết này hướng dẫn áp dụng các Điều 242 và 244 về hành vi liên quan đến bảo vệ nguồn lợi thủy sản.

Đặc biệt, hoạt động khai thác loài thủy sản bị cấm tại Điều 242 (trừ loài thủy sản đã quy định tại Điều 244) được hiểu là loài thủy sản nguy cấp, quý, hiếm nhóm I và loài thủy sản nguy cấp, quý, hiếm Nhóm II trong trường hợp việc khai thác chúng không đáp ứng đủ điều kiện theo quy định.

12.

Nghị quyết 05 

Nghị quyết số 05/2018/NQ-HĐTP của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn áp dụng Điều 234 về tội vi phạm quy định về bảo vệ ĐVHD và Điều 244 về tội vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm của BLHS

05/11/2018

01/12/2018

∗ Nghị quyết này hướng dẫn áp dụng:

• Điều 234 về tội vi phạm quy định về bảo vệ ĐVHD;
• Điều 244 về tội vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm của Bộ luật Hình sự;
• Điều 106 về xử lý vật chứng trong giai đoạn xét xử của Bộ luật Tố tụng hình sự (nội dung liên quan đến xử lý vật chứng là ĐVHD)

STT

Tên văn bản

Trích yếu

Ngày ban hành

Ngày có hiệu lực 

Nội dung đáng lưu ý

1.

Luật Quản lý, sử dụng tài sản công

Luật số 15/2017/QH14 của Quốc hội về quản lý, sử dụng tài sản công được sửa đổi, bổ sung gần nhất bởi Luật số 90/2025/QH15

21/6/2017

01/01/2018

∗ Luật này quy định về quản lý nhà nước đối với tài sản công; chế độ quản lý, sử dụng tài sản công; quyền và nghĩa vụ của các cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân trong việc quản lý, sử dụng tài sản công.

∗ Liên quan đến ĐVHD nguy cấp, quý, hiếm, đối tượng này cũng là một loại tài nguyên rừng (theo Điều 119) và cũng là một loại tài sản công do được xác lập quyền sở hữu toàn dân (theo Điều 106) trong các trường hợp như sau:

• Tài sản bị tịch thu theo quy định của pháp luật;
• Tài sản do các chủ sở hữu tự nguyện chuyển giao quyền sở hữu cho Nhà nước.

2.

Bộ luật Tố tụng Hình sự

 Bộ luật Tố tụng Hình sự số 101/2015/QH13 của Quốc hội được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 99/2025/QH15

 27/11/2015

 01/01/2018

 ∗ Bộ luật tố tụng hình sự quy định trình tự, thủ tục:

• Tiếp nhận, giải quyết nguồn tin về tội phạm, khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử và một số thủ tục thi hành án hình sự;
• Nhiệm vụ, quyền hạn và mối quan hệ giữa các cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng;
• Nhiệm vụ, quyền hạn và trách nhiệm của người có thẩm quyền tiến hành tố tụng;
• Quyền và nghĩa vụ của người tham gia tố tụng, cơ quan, tổ chức, cá nhân; hợp tác quốc tế trong tố tụng hình sự.

∗ Điểm d khoản 3 điều 106 quy định: “Vật chứng là ĐVHD và thực vật ngoại lai thì ngay sau khi có kết luận giám định phải giao cho cơ quan quản lý chuyên ngành có thẩm quyền xử lý theo quy định của pháp luật.”

3.

Nghị định số 77

Nghị định số 77/2025/NĐ-CP ngày 01/4/2025 của Chính phủ quy định thẩm quyền, thủ tục xác lập quyền sở hữu toàn dân về tài sản và xử lý đối với tài sản được xác lập quyền sở hữu toàn dân (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 286/2025/NĐ-CP)

01/4/2025

01/4/2025

∗ Nghị định này quy định về Thẩm quyền quyết định, trình tự, thủ tục xác lập quyền sở hữu toàn dân và Xử lý đối với tài sản được xác lập quyền sở hữu toàn dân được quy định tại Luật Quản lý, sử dụng tài sản công.

∗ Một số quy định đáng chú ý liên quan đến ĐVHD, nguy cấp, quý, hiếm trong Nghị định này bao gồm:

• Mẫu vật các loài động vật, thực vật, thủy sản hoang dã thuộc Phụ lục I của Công ước CITES có nguồn gốc khai thác từ tự nhiên; mẫu vật các loài thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm Nhóm I; thủy sản nguy cấp, quý, hiếm đã chết; vật nuôi, cây trồng, động vật rừng đã chết; tài sản là sản phẩm chế tác từ động vật rừng; các tài sản khác buộc phải tiêu hủy theo quy định của pháp luật
• Tài sản là mẫu vật của các loài động vật, thực vật hoang dã thuộc Phụ lục I của CITES hoặc Danh mục những loài nguy cấp, quý, hiếm Nhóm I được chuyển giao cho vườn quốc gia, khu bảo tồn biển, khu dự trữ thiên nhiên, khu bảo tồn thiên nhiên, khu bảo tồn loài sinh cảnh, vườn động vật, vườn thực vật, bảo tàng thiên nhiên, cơ sở nghiên cứu, cơ sở bảo tồn, trung tâm, trạm cứu hộ để bảo quản đối với mẫu vật đã chết hoặc chăm sóc đối với mẫu vật còn sống bảo đảm phù hợp với từng loại mẫu vật và điều kiện của nơi được chuyển giao.